الشيخ أبو الفتوح الرازي
75
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
« دابّة الارض » بيست ( 1 ) گز بالاى او باشد . هيچ طالب او را در نيابد ، و هيچ ( 2 ) از او فايت نشود . مؤمن را بر روى علامت زند ، و كافر را بر روى داغ نهد . عصاى موسى با او باشد و خاتم سليمان ( 3 ) . ابو هريره روايت كرد كه ، رسول - عليه السّلام - گفت : « دابّة الارض » چون برون ( 4 ) آيد عصاى موسى با او باشد و انگشترين ( 5 ) سليمان . به انگشترى سليمان روى مؤمن را نقش كند و مهر ، و به عصاى موسى كافر را بكشد ( 6 ) . و چون مؤمنان و كافران بر او حاضر آيند ، ايشان را از يكديگر بشناسد ، مؤمن را گويد : يا مؤمن ! و كافر را گويد : يا كافر ! عبد اللَّه عمر گفت : « دابّة الارض » ، شب جمع ( 7 ) برون ( 8 ) آيد ، يعنى شب عيد كه حاجيان از مكّه به منا شوند ( 9 ) ، و مردم از پيش او و پس او مىروند ، هيچ منافق نباشد و الَّا او مهار در بينىاش كند ( 10 ) ، و هيچ مؤمن نباشد و الَّا كه اكرامش كند . از امير المؤمنين على - عليه السّلام - پرسيدند ( 11 ) صفت « دابّة الارض » ، كه او دنبال دارد يا نه ( 12 ) ندارد ؟ گفت : او دنبال ندارد ، و و بر و پشم ( 13 ) ندارد ، انّما او محاسن دارد چنان كه ( 14 ) مردان شما . و اين اخبارى است از طريق عامّهء مخالفان و موافق اخبارى است كه آمد ( 15 ) از طرق ( 16 ) . اصحاب ما كه گفتند ( 17 ) : « دابّة » ، كنايت است از صاحب الزّمان كه مهدىّ امّت است . حذيفة بن اليمان ( 18 ) گفت ، رسول را پرسيدم كه : يا رسول اللَّه ! اين « دابّة » ( 19 ) كجا
--> ( 1 ) . كا : شصت . ( 2 ) . مش ، كا هارب . ( 3 ) . آب ، آز ، مش ، عليهما السّلام . ( 4 ) . آج ، لب ، آل ، كا : بيرون . ( 5 ) . آب ، آج ، لب ، آز ، آل ، مش ، كا : انگشترى . ( 6 ) . كا : بشكند . ( 7 ) . آب ، آز ، آل ، مش ، كا : جمعه . ( 8 ) . آب ، آز ، آل ، مش ، كا : بيرون . ( 9 ) . آل : روند . ( 10 ) . آل : كشد . ( 11 ) . آب ، آز از ، مش كه . ( 12 ) . آب ، آج ، لب ، آز ، آل ، مش : ندارد . ( 13 ) . آج ، لب ، آل : و برو پشم ، مش : و در بر پشم . ( 14 ) . آج ، لب ، آل : چون . ( 15 ) . آب ، آز : آمده . ( 16 ) . مش : طريق . ( 17 ) . آب ، آز : گفتهاند . ( 18 ) . آب ، آل ، آز : حذيفة بن اليمانى ، آج ، كا ، لب : حذيفة اليمانى . ( 19 ) . آب ، آز الارض از .